“Valsheid in geschrifte”

//“Valsheid in geschrifte”

“Valsheid in geschrifte”

Onder deze titel publiceerde Jacob Slavenburg onlangs een boek waarin hij verslag doet van het wetenschappelijk onderzoek naar de totstandkoming van de geschriften die ons bekend zijn als het Nieuwe Testament. Hij gaf het boek de ondertitel mee “De verborgen agenda van bijbelschrijvers”. Het boek is de geheel herziene versie van een eerder onder dezelfde titel verschenen boek.

 

Zoals bekend heeft Jezus geen geschriften nagelaten. De vroegste christenen, joden overigens, waren aangewezen op een mondelinge overlevering van de woorden van Jezus. In de jaren na de dood van Jezus tot enkele honderden jaren later zijn er evangelies en andere geschriften geschreven. Vroege geschriften vormden een bron voor latere. Geschriften werden herhaaldelijk gekopieerd en vertaald, waarbij onbewust fouten werden gemaakt, maar ook bewust veranderingen en toevoegingen werden aangebracht om ze aan de theologische opvattingen van de schrijvers aan te passen. Aan het einde van de vierde eeuw werd aan de hand van een door Athanasius, Aartsbisschop van Alexandrië, opgemaakte lijst het Nieuwe Testament gecanoniseerd. En nog steeds bestaat het Nieuwe Testament uit die geschriften.

Athanasius noemde die geschriften door God geïnspireerd ‘Omdat we van de waarheid zeker zijn, aangezien zij die van het begin af aan ooggetuigen en verkondigers van het woord waren, deze hebben doorgegeven aan de vaderen….’

De bijbelwetenschap heeft aangetoond dat de vier evangelies zoals zij in het Nieuwe Testament zijn opgenomen, niet door apostelen zijn geschreven. Het auteurschap van Matteüs en Johannes is betwijfelbaar en Marcus en Lucas waren geen apostelen. Ook de brieven van Petrus zijn niet door hemzelf geschreven en zes van de dertien brieven van Paulus zijn ook niet door hem geschreven. Zo bijvoorbeeld de eerste brief aan Timoteüs. De passage ‘Een vrouw dient zich gehoorzaam en bescheiden te laten onderwijzen; ik sta dus niet toe dat ze zelf onderwijst of gezag over mannen heeft; ze moet bescheiden zijn’(citaat uit  de nieuwe bijbelvertaling. Slavenburg volgt een andere vertaling en  noemt dit een schoolvoorbeeld van valsheid in geschrifte), kan niet als historische grond worden aangehaald voor het standpunt van de Kerk om de vrouw van het priesterschap uit te sluiten. Met dit ene voorbeeld doe ik natuurlijk geen volledig recht aan Slavenburg. Daartoe leze men zelf het boek.

 

Bij de uitoefening van haar leergezag doet de Kerk een beroep op de schrift en de traditie. Een traditie vormt zich. Zo heeft zich in de loop der eeuwen een geloofsleer ontwikkeld in strijd en discussie. Aanpassing aan de cultuur van de Grieken en de Romeinen speelde een belangrijke rol. Het Christendom was in het Romeinse rijk een gefavoriseerde godsdienst geworden en zou zelfs tot staatsgodsdienst verheven worden.  Eenheid was belangrijker dan de inhoud van de canon. Apocriefe en gnostische geschriften mochten niet meer gelezen worden en moesten worden vernietigd. Monniken in Egypte verstopten ze. En ze kwamen in Nag Hamadi weer te voorschijn. Zie het artikel van Machteld Vos de Wael ‘Uit de Nag Hamadi geschriften’in dit maandblad van april jl. Tot de Nag Hamadi geschriften behoort ook het tegenwoordig veel geciteerde Thomas evangelie, eveneens een gnostische tekst waarvan de eerste laag is geschreven door de apostel Thomas vrij kort na de dood van Jezus. Het is een verzameling uitspraken van Jezus, waarvan er ook een aantal in de evangelies zijn te vinden. Maar er zijn er ook een aantal weggelaten.

 

Voor velen is dit alles misschien nogal schokkend. Schokkend noemt Slavenburg dat er zo’n grote kloof bestaat tussen de bijbelwetenschap en de praktijk en dat daar door de Kerk aan voorbijgegaan wordt. Traditie vormt zich, en dat moet doorgaan. Met gepaste vrijmoedigheid kunnen wij zelf daar ook aan meewerken. Van het aanstaande parochieverband is wel gezegd dat die kansen biedt voor de revitalisering van onze kerk. De ruimte daartoe zullen we moeten nemen, gegeven wordt ze vooralsnog niet. Er wordt niet voor niets gespeculeerd over wie de nieuwe paus zal worden, een behoudende of een progressieve. Als u dit leest zullen we het weten.

Timo Harmsen, 15 april 2005

 

By | 2017-05-17T15:28:54+00:00 april 15th, 2005|nieuwsblad|0 Comments

Leave A Comment