Schijnheilig verklaard vs Spel der tegenstellingen

//Schijnheilig verklaard vs Spel der tegenstellingen

Schijnheilig verklaard vs Spel der tegenstellingen

Schijnheilig verklaard

 

Ik heb nooit goed begrepen wat een zalig- of heiligverklaring eigenlijk is. De opvatting dat wij mensen zouden kunnen weten dat iemand heilig is, lijkt me nog al arrogant. Zelf geloof ik dat er een werkelijkheid zou kunnen bestaan die onze werkelijkheid zou kunnen overstijgen. Maar daarmee houdt het op. Verder dan dat reikt mijn voorstellingsvermogen niet. Ik kan daarover peinzen maar ik kan het niet onder woorden brengen. Ik kan wel proberen om het onder woorden te brengen. Wanneer ik een groot dichter zou zijn zou ik misschien iets kunnen stamelen wat in de goede richting wijst. Maar ik zou zo eerlijk moeten zijn om te erkennen dat ik eigenlijk niet weet waar ik het over heb. Hiermee zou ik aan de grenzen van mijn begripsvermogen komen. Ik kan  buiten die grenzen alleen maar hopen en geloven.

 

In een artikel legt pater Marc Lindeijer (sj) uit hoe een heiligverklaring  in zijn werk gaat. Na de dood van zo iemand moet iets ontstaan wat een faam van heiligheidwordt genoemd. Het volk van God  herkent zijn heilige en dat uit zich  in een verering: bidden, plaatjes kopen, kaarsjes opsteken, dat soort zaken.. Ook moet er door de kandidaat een wonder zijn verricht. Maar bij paus Johannes XXIII  is dat uitgebleven. Hij had dus eigenlijk niet heilig kunnen worden verklaard. Paus Franciscus heeft dat opgelost door paus Johannes Paulus II en Johannes XXIII samen heilig te verklaren. Volgens Lindeijer is dit een aanwijzing dat  het om een politieke zaak gaat.

 

Met die “faam van heiligheid” kom je volgens mij op glad ijs. Het “volk“ moet spreken ten gunste van de kandidaat-heilige. Dat klinkt al behoorlijk populistisch, alsof het volk naar de mond gepraat  wordt.. Lindeijer vraagt zich dan ook af of het niet beter zou zijn om na de dood van een paus eerst vijftig jaar te wachten en dan te kijken wat er over is van die faam van heiligheid.

Nooit eerder werden twee pausen tegelijk heilig verklaard. Aldus een artikel in Trouw van 21-04-2014. Des te merkwaardiger is het dat het twee pausen met tegengestelde opvattingen zijn.

Paus Johannes XXIII  riep een concilie in het leven met als doel ‘agiornamento ‘, ‘Bij de tijd’ brengen. Zijn opvolger Johannes Paulus II heeft niets nagelaten om de resultaten van dat concilie weer terug te draaien. Zeker, het gebruik van het latijn en het gregoriaans werden vervangen door de volkstaal.. Maar de wezenlijke machtsstructuur van de kerk werd gehandhaafd. Zo zien we het verheffende schouwspel  van twee pausen waarvan de ene het werk van de andere afbreekt.  Ja, maar, zegt Eijk in hetzelfde interview, beide pausen waren voorlopers van de nieuwe evangelisatie.!!  Dat had  U niet gedacht he’ ?

Maar wanneer het dan een politieke zaak is, dan moeten we ook zo eerlijk zijn om dat toe te geven Anders zijn we schijnheilig bezig.

Koos van der Zalm

 

‘Schijnheilig verklaard?’ of ‘Het spel der tegenstellingen’.

Overpeinzingen bij het artikel van Koos

Als politiek de wijze is waarop in een samenleving de belangentegenstellingen van groepen en individuen tot hun recht komen, kun je de gelijktijdige heiligverklaring van paus Johannes XXIII en paus Johannes Paulus II terecht ‘politiek’ noemen. Je kunt er over speculeren of paus Franciscus paus Johannes Paulus II heilig verklaard zou hebben als het proces van diens  heiligverklaring onder het pontificaat van Franciscus’ voorganger Benedictus XVI al niet nagenoeg afgerond zou zijn geweest  of zelfs indien Benedictus XVI overleden zou zijn en niet in de tuin van het Vaticaan als emeritus-paus en als Franciscus’ naaste buurman zou wonen. Paus Franciscus is geen scherpslijper. Hij bekommert zich meer om het vorm geven aan de praktijk van liefde, vrede en gerechtigheid, wat hij beschouwt als de eerste en eigenlijk de enige opdracht van het evangelie, dan om het formuleren van een leer. Het gaat hem meer om de ortho-praxie (de ware praktijk) dan om de ortho-doxie (de ware leer,) las ik ergens. Franciscus kon de heiligverklaring van JP II in de staat waarin die al was voorbereid niet meer afblazen. Daarmee zou hij niet alleen zijn voorganger desavoueren, maar ook zijn eigen ‘ortho-praxis’ loochenen.

 

De heiligverklaring van Johannes XXIII op dit moment was duidelijk een signaal. Juist het feit dat Johannes XXIII het Tweede Vaticaans Concilie bijeen had geroepen met het doel het Evangelie in de wereld weer verstaanbaar te maken, was voor paus Franciscus reden voorbij te gaan aan de kerkelijke (pauselijke) wet dat voor een heiligverklaring een tweede wonder vereist is. Om de beweging van hoop, vertrouwen en vernieuwing in de kerk, die door het Tweede Vaticaans Concilie van paus Johannes in gang was gezet, weer nieuw leven in te blazen, verklaarde hij ook Johannes XXIII heilig. Even heilig als Johannes Paulus II wie het ging om zekerheid en behoud van de traditionele waarden en structuren. Het is prikkelend te moeten vaststellen dat paus Franciscus van zijn structurele macht als opperhoofd van de Kerk gebruik maakt om Johannes XXIII heilig te verklaren. zonder het zogenaamde tweede wonder. Daarmee veranderde hij de op canon 1403 van het Kerkelijk Wetboek gebaseerde wet, dan wel schiep hij een precedent voor de toekomst.

 

In een rapportage voor het NOS-journaal zei de Italië-deskundige Andrea Vreede dat paus Franciscus aan de heiligverklaring van de behoudende Johannes Paulus II iets van zich zelf toevoegde: de heiligverklaring van Johannes XXIII. Hij liet het niet bij het oude. Hij voegde iets nieuws toe. Aan de toekomst, mogen we hopen, want om de toekomst gaat het. Tekenen wijzen er op dat de gekozen richting de goede is. Een efficiënter bestuur in de top van de Kerk, meer collegialiteit en meer bevoegdheden aan de bisschoppensynode en aan de bisschoppen in hun plaatselijke kerken en daardoor ook meer pluraliteit, een opwaardering van de plaats van de vrouw in het bestuur van de Kerk – mogen we de eerste vrouwelijke kardinaal tegemoet zien? – en hopelijk ook meer democratie in de kerk onder meer door medezeggenschap van de gelovigen in de benoeming van de plaatselijke bisschoppen.

 

Een hemels tafereel: “Met de wetenschap van nu”. zegt JP-2 tegen J-23, terwijl ze hun dagelijkse flesje Chateauneuf  du pape drinken, “zouden we het anders gedaan hebben”. “Tsja,”. zegt J-23. “dat had ik je al veel eerder willen vertellen, maar ik kon je niet bereiken. Je was nooit thuis”.

 

Al veranderen tijden soms snel, de noot van het verleden is vaak hard.

By | 2017-04-14T14:14:45+00:00 december 10th, 2014|nieuwsblad|0 Comments

Leave A Comment